رادار مهاجرت ابرادین
وضعیت سفارتها و مسیرهای مهاجرتی را با دادههای واقعی بررسی کن و آگاهانه تصمیم بگیر.
ویزای دانشجویی آلمان انواع مختلفی دارد. برای نمونه، دارندهٔ ویزای متقاضی تحصیل میتواند وارد خاکِ این کشور شود، و از همانجا برای دانشگاههای آلمانی درخواست بدهد. در این راهنمای ابرادین به شرایط و مدارک لازم برای گرفتن این ویزا میپردازیم.
ویزای تحصیلی آلمان مناسب چه کسانی است؟
ویزای متقاضی تحصیل (Visum zur Studienbewerbung) به متقاضیانِ تحصیل در این کشور اروپایی اجازه میدهد برای آمادهسازی مدارک و اپلای دانشگاه مورد نظرشان وارد آلمان شوند.
برخلاف ویزای معمولی دانشجویی آلمان، برای دریافت ویزای متقاضی تحصیل لازم نیست نامهٔ پذیرش دانشگاه داشته باشید. این ویزا برای آنهایی که میخواهند با محیط آشنا شوند، در آزمونهای ورودی شرکت کنند یا در مصاحبه و ارزیابیهای حضوری شرکت کنند، ویزای مناسبی است.
ویزای متقاضی تحصیل در آلمان چقدر اعتبار دارد؟
این ویزا در ابتدا برای ۳ ماه صادر میشود. دارندهٔ ویزا میتواند آن را در ادارهٔ امور اتباع خارجی (Ausländerbehörde) محل اقامتش تا ۶ ماه دیگر تمدید کنید. بنابراین، حداکثر مدت اعتبار آن ۹ ماه خواهد بود.
البته متقاضی تمدید باید ثابت کند که همچنان مشغول اپلای دانشگاه است، و مهمتر اینکه منابع مالی کافی برای زندگی و تحصیل در آلمان را دارد.
پس از اینکه متقاضی در یک برنامهٔ تحصیلی پذیرفته شد، میتواند ویزایش را در همان آلمان به اجازهٔ اقامت کامل دانشجویی تبدیل کند، و لازم نیست برای انجام این فرایند به ایران برگردد.
تفاوت ویزای متقاضی تحصیل با ویزای تحصیلی آلمان در چیست؟
تفاوت ویزاهای دانشجویی آلمان به زمانبندی و وضعیت فعلی پذیرش متقاضی بستگی دارد. برای نمونه، نگاهی به تفاوتهای این سه ویزا بیندازید:
- ویزای تحصیلی آلمان برای کسانی است که از دانشگاهی آلمانی پذیرش قطعی دریافت کردهاند. آنها با داشتنِ این ویزا میتوانند وارد آلمان شوند، و تحصیل در دانشگاه را فوراً آغاز کنند. ویزای دانشجویی برای کل دورهٔ تحصیل اعتبار دارد.
- ویزای متقاضی تحصیل در آلمان برای کسانی است که میخواهند فرایند اپلای را از داخلِ خاک این کشور دنبال کنند. این ویزا بیشتر برای کسانی است که میخواهند چند دانشگاه را اپلای کنند، یا در آزمونهای ورودیِ حضوری شرکت نمایند، یا پیش از تصمیم نهایی از پردیسهای دانشگاه موردنظرشان بازدید کنند.
- ویزای دوره زبان برای شرکت در دورهٔ فشردهٔ زبان آلمانی صادر میشود، مثلاً برای آمادهسازی شرکت در آزمونهای TestDaF یا DSH. نکتهٔ مهم اینکه این ویزا مستقیماً قابل تبدیل به ویزای دانشجویی نیست. برای این کار باید آلمان را ترک کنید و دوباره درخواست بدهید.
چه کسانی واجد شرایط ویزای متقاضی تحصیل در آلمان هستند؟
برای اخذ ویزای متقاضی تحصیل در آلمان باید شرایط زیر را داشته باشید:
- تحصیلات متوسطه را در کشور خود (ایران) به پایان رسانده باشید.
- شرایط تحصیلی لازم برای ورود به دانشگاههای آلمان را داشته باشید.
- ثابت کنید واقعاً قصد دریافت پذیرش از دانشگاهی آلمانی، و برنامهای مشخص برای ادامهٔ تحصیل دارید.
نکتهٔ مهم اینکه پایگاه دادهٔ Anabin ابزار رسمیِ دولت آلمان برای بررسی اعتبار و بهرسمیتشناختن مدارک خارجی است. در این سامانه میتوانید نام دانشگاه یا مدرکتان را جستوجو کنید تا بفهمید آیا مدرک شما امکان ورود مستقیم به دانشگاه را فراهم میکند یا نه.
اگر مدرک پایان دبیرستان شما بهطور مستقیم برای ورود به دانشگاههای آلمان پذیرفته نشود، باید در دورهٔ آمادگی یکسالهای بهنام Studienkolleg شرکت کنید، که در پایان آن آزمون ارزیابی Feststellungsprüfung برگزار میشود.
ویزای متقاضی تحصیل شامل امکان شرکت در Studienkolleg هم میشود. پس از گذراندن موفقیتآمیز آن، میتوانید ویزایتان را به ویزای دانشجویی کامل تبدیل کنید.
بسیاری از دانشگاههای آلمان از uni-assist بهعنوان سامانهٔ متمرکز اپلای دانشجویان بینالمللی استفاده میکنند. اگر دانشگاه مورد نظرتان از این سامانه استفاده میکند، ابتدا مدارک تحصیلی خود را از طریق این پلتفرم ارسال کنید.
سامانهٔ uni-assist بررسی میکند که آیا مدارک و شرایط تحصیلی شما مطابق استانداردهای آلمان هستند یا خیر! سپس درخواست شما را به دانشگاه مقصد ارسال میکند. فرایند بررسی معمولاً ۴ تا ۶ هفته طول میکشد.
مدارک موردنیاز برای درخواست ویزای تحصیلی آلمان چه هستند؟
برای درخواست ویزای متقاضی تحصیل آلمان باید مدارکتان را کامل و آماده کنید. در ادامهٔ این مقالهٔ ابرادین به رایجترین مدارک اعلامی از سوی بیشتر کنسولگریهای آلمان اشاره میکنیم. اما توصیه میکنیم همیشه وبسایت رسمیِ سفارت آلمان در ایران را برای مدارک اضافیِ احتمالی بررسی کنید.
- فرم تکمیلشدهٔ درخواست ویزای ملّی آلمان (دو نسخه، امضاشده)
- گذرنامهٔ معتبر که باید حداقل ۳ ماه بیشتر از مدت اقامت برنامهریزیشده اعتبار داشته باشد، و بیشتر از ۱۰ سال از صدورش نگذشته باشد.
- ۲ قطعه عکس بیومتریک گذرنامهای
- مدرک پایان تحصیلات در مقطع قبلی (کپی تأییدشده + ترجمه به آلمانی یا انگلیسی)
- مدرک درخواستهای دانشگاهی یا مکاتبات با دفاتر پذیرش دانشگاهها
- انگیزهنامه که برنامهها و اهداف تحصیلیتان را توضیح بدهد.
- رزومهٔ تحصیلی
- مدرک اثبات تمکن مالی
- مدرک بیمهٔ درمانی (مطابق شرایط ویزا)
- مدرک محل اقامت در آلمان (رزرو هتل یا تأییدیه خوابگاه دانشجویی یا قرارداد اجاره)
- پرداخت هزینهٔ ویزا بهمقدار ۷۵ یورو (این مبلغ برای افراد زیر ۱۸ سال ۳۷٫۵ یوروست.)
- مدرک مهارت زبان (مانند TestDaF، DSH یا IELTS)
نکتهٔ مهم اینکه نسخهٔ اصلی مدارک و همینطور دو سری کپی از همهٔ مدارک را همراه داشته باشید. بعضی کنسولگریها ترجمههای رسمی یا تأییدشده توسط دفتر اسناد رسمی را الزامی اعلام میکنند. بنابراین پیش از مراجعه، الزامات کنسولگری مربوط به خود را بررسی کنید.
چگونه برای ویزای تحصیلی آلمان اثبات تمکن مالی کنیم؟
اثبات منابع مالی معمولاً با افتتاح حساب مسدودشده (Sperrkonto) با حداقل موجودی ۱۱۹۰۴ یورو برای یک سال (معادل ۹۹۲ یورو در ماه) انجام میشود.
وزارت امور خارجهٔ فدرال آلمان (German Federal Foreign Office) این مبلغ را بر اساس میزان کمکهزینهٔ زندگی دانشجویی هرساله تعیین میکند.
اینها رایجترین ارائهدهندگان حساب مسدودشده برای ویزای تحصیلی آلمان هستند:
- سامانهٔ Expatrio با حدود ۸۹ یورو هزینهٔ افتتاح + ۵ یورو در ماه. این روش کاملاً آنلاین است، و رابط کاربری انگلیسی دارد.
- سامانهٔ Fintiba با حدود ۸۹ یورو هزینهٔ افتتاح. این سامانه پردازشی سریع دارد، و طرفداران زیادی میان دانشجویان بینالمللی دارد.
چه روشهای دیگری برای اثبات تمکن مالی وجود دارند؟
- ارائهٔ تعهدنامهٔ مالی (Verpflichtungserklärung) از حامی مالی که در آلمان زندگی میکند.
- ارائهٔ نامهٔ دریافت بورسیهٔ تحصیلی که هزینههای زندگی را پوشش دهد.
آیا بیمهٔ درمانی برای دانشجویان بینالمللی در آلمان اجباری است؟
بیمهٔ درمانی از الزامات اجباری برای دریافت انواع ویزای تحصیلی آلمان از جمله ویزای متقاضی تحصیل در آلمان است. متقاضیان باید بیمهای مطابق با شرایط ویزا برای پوشش کل دورهٔ اقامتشان در این کشور داشته باشند.
بعضی مؤسسهها بیمهٔ درمانیِ مقرونبهصرفه و مورد تأییدی برای افراد مهاجر ارائه میدهند که شامل ثبتنام دیجیتال، دریافت فوری گواهی بیمه برای سفارتها و پشتیبانی کامل به زبان انگلیسی است.
چگونه ثابت کنیم مشغول اپلای دانشگاه هستیم؟
هنگام ارائهٔ درخواست ویزا، مقامات آلمانی بررسی میکنند که آیا شما واقعاً مشغول دریافت پذیرش از دانشگاه هستید یا نه. مدارک قابل قبول شامل موارد زیر هستند:
- مکاتبات ایمیلی با دفاتر پذیرش دانشگاهها
- فهرست کتبی دانشگاههایی که اپلای میکنید، همراه مهلتهای ارسال درخواست
- تأییدیه درخواستهایی که از طریق uni-assist یا مستقیماً از دانشگاهها ارسال شدهاند.
- ثبتنام برای آزمونهای ورودی (مانند TestAS)
- تأییدیه ثبتنام در دورهٔ آمادگی یا زبان مرتبط با برنامهٔ تحصیلی مورد نظر
- تأییدیه ثبتنام در Studienkolleg، در صورت نیاز
نکتهٔ قابل توجه اینکه هرچه مدارک و شواهد قویتر باشد، احتمال تأیید ویزای تحصیلی آلمان برای متقاضی بیشتر خواهد بود.
چگونه ویزای تحصیلی آلمان درخواست کنیم؟
درخواست ویزا باید در سفارت یا کنسولگری آلمان در ایران یا کشور محل اقامت شما ارائه شود. برای حضور در سفارتخانه باید از قبل وقت ملاقات رزرو کنید.
اینها مهمترین نکتههایی هستند که برای درخواست ویزای تحصیلی آلمان باید رعایت کنید:
- اقدام زودهنگام: وقتهای سفارت بهسرعت پُر میشوند. در کشورهایی مانند ایران که تقاضای ویزا بالاست، زمان انتظار ممکن است به چند ماه برسد! پس بهتر است ۳ تا ۴ ماه پیش از تاریخ برنامهریزیشدهتان برای رزرو وقت اقدام کنید.
- سامانهٔ VFS Global: آلمان در بعضی کشورها، از جمله ایران، از کمک VFS Global بهعنوان شریک پردازش درخواستهای ویزا استفاده میکند. حتماً سری به وبسایت رسمیِ این شرکت بزنید.
- رزرو آنلاین: البته بعضی کنسولگریها امکان رزرو وقت آنلاین هم دارند. پس همیشه به وبسایت رسمیِ سفارت یا کنسولگری مدنظرتان مراجعه کنید.
- زمان پردازش: پس از مصاحبه، بررسی درخواست معمولاً بین ۴ تا ۱۲ هفته طول میکشد. این زمان طی فصلهای شلوغ سال (ژوئن تا اوت) بیشتر طول میکشد.
توجه داشته باشید که الزامات ویزای تحصیلی آلمان برای هر کشوری متفاوت است. پس به منابع مختلف اینترنتی بسنده نکنید، و همیشه وبسایت سفارت آلمان در ایران را بهعنوان مرجع اصلی مطالعه نمایید.
آیا ویزای متقاضی تحصیل اجازهٔ کار میدهد؟
دارندگان ویزای متقاضی تحصیل در آلمان از مارس ۲۰۲۴ اجازه دارند بهصورت پارهوقت، حداکثر تا ۲۰ ساعت در هفته، کار کنند. اینها مهمترین قوانین این ویزا برای کار هستند:
- حداکثر ۲۰ ساعت کار در هفته طی مدت اعتبار ویزا
- هدف اصلی اقامت متقاضی باید آمادگی برای پذیرش در دانشگاه باشد.
- متقاضی باید نشان دهد که مشغول اپلای دانشگاهها در آلمان است.
- اجازهٔ کار در خود ویزا لحاظ شده است، و به دریافت مجوز کار جداگانه نیازی ندارد.
- این تغییرات نسبت به قوانین پیش از سال ۲۰۲۴ بسیار مهم است، زیرا در گذشته دارندگان ویزای متقاضی تحصیل اصلاً اجازه کار نداشتند.
بعد از اینکه در دانشگاه پذیرفته شدید، و ویزای خود را به ویزای دانشجوییِ کامل تبدیل کردید، اجازهٔ کارتان افزایش مییابد و میتوانید ۱۴۰ روز کامل یا ۲۸۰ نیمروز در سال کار کنید.
کتابچه اصطلاحات اپلای 📖
راهنمایی برای شروع مسیر اپلای شما که به صورت رایگان از طریق دکمه زیر قابل دسترس است.👇
کتابچه اپلای ابرادین
چرا ویزای تحصیلی آلمان ریجکت میشود؟
اگر دلایل ردی درخواست ویزای دانشجویی آلمان را بدانید، میتوانید از اشتباهات رایج جلوگیری کنید. در ادامهٔ این مقالهٔ ابرادین به رایجترین دلایل ریجکت درخواست اشاره میکنیم.
مشکلات مالی: حدود ۳۵درصد از موارد ردی درخواست بهخاطر مسائل مالی است. مبلغ اشتباه در حساب مسدودشده، اشتباه در ارائهٔ صورتحساب بانکی یا کمبود منابع مالی رایجترین دلایل هستند.
- نقص مدارک: نبود ترجمهها، فرمهای بدون امضا، گذرنامهٔ منقضی یا فرمت نادرست عکس جزو پُربسامدترین نقصهای مدارک به شمار میروند.
- عدم تطابق بیمهٔ درمانی با الزامات ویزا: بیمهٔ متقاضی گاهی اوقات حداقل پوشش مورد نیاز را ندارد یا از تاریخ ورود متقاضی شروع نمیشود.
- انگیزهنامهٔ ضعیف: برنامههای تحصیلی مبهم یا ناسازگار در انگیزهنامه هم از پُرتکرارترین دلایل ریجکتی درخواست ویزا هستند.
- تناقض بین برنامههای اعلامی و مدارک: انگیزهنامه، رزومه و مدارک مربوط به درخواستهای دانشگاهی، همگی باید مسیری منطقی و هماهنگ را نشان بدهند.
تغییری مهم از ژوئیهٔ ۲۰۲۵ اِعمال شده است. آلمان فرایند اعتراض رسمیِ اداری (Remonstration) برای رد درخواستهای ویزا را حذف کرده است.
پیش از این، متقاضیانی که درخواستشان رد میشد میتوانستند اعتراض اداری رایگان ثبت کنند. اما از ژوئیه ۲۰۲۵، متقاضیان ردشده باید علیه تصمیم سفارت در دادگاه اداری برلین (Verwaltungsgericht Berlin) شکایت کنند! فرایندی که مسلماً پُرهزینهتر و زمانبَرتر است.
بعد از ورود به آلمان چه کارهایی باید انجام داد؟
پس از تأیید ویزا و ورود به آلمان، چند مرحلهٔ مهم را باید انجام بدهید.
۱. ثبت آدرس
باید حداکثر ظرف ۱۴ روز بعد از نقل مکان، آدرس جدیدتان را در ادارهٔ محلی شهروندان (Bürgeramt) ثبت کنید. هرچه بیشتر تأخیر کنید، انجام سایر امور اداری دشوارتر خواهد شد.
مدارک زیر برای ثبت آدرس لازم هستند:
- تأییدیه امضاشده از طرف صاحبخانه
- اجارهنامه
- گذرنامه
۲. افتتاح حساب بانکی
حساب بانکی در آلمان برای دسترسی به وجوه حساب مسدودشده، پرداخت اجاره، بیمه و سایر هزینههای روزمره واجب است.
بسیاری از مهاجران در آلمان از بانکهای دیجیتالی مانند N26 و Revolut استفاده میکنند.
۳. بررسی بیمهٔ درمانی
اگر برای درخواست ویزا از بیمهٔ درمانی کوتاهمدت مهاجران استفاده کردهاید، بعد از ثبتنام در دانشگاه باید آن را به پوشش درمانی بلندمدت دانشجویی تغییر بدهید.
بعد از ثبتنام در دانشگاه، بیمهتان را به بیمهٔ درمانی عمومی آلمان برای دانشجویان تغییر بدهید که هزینهاش تقریباً ۱۲۰ تا ۱۳۰ یورو در ماه است، و پوشش جامع درمانی ارائه میدهد.
نکتهٔ مهم اینکه تصمیم بین بیمهٔ عمومی و خصوصی هنگام ثبتنام دانشگاه، روی کل دورهٔ تحصیل تأثیرگذار است. برگشت از بیمهٔ خصوصی به بیمه عمومی طی دورهٔ تحصیل غیرممکن است. پس با دقت انتخاب کنید.
۴. تبدیل ویزای تحصیلی آلمان به اجازهٔ اقامت دانشجویی
بعد از اینکه از دانشگاه مورد نظرتان پذیرش گرفتید، باید از ادارهٔ اتباع خارجی (Ausländerbehörde) وقت بگیرید تا ویزایتان را به اجازهٔ اقامت دانشجویی تبدیل کنید.
برای این فرایند لازم نیست آلمان را ترک کنید و دوباره درخواست بدهید. این تبدیل در داخل آلمان انجام میشود. فقط باید مدارک زیر را همراه داشته باشید:
- نامهٔ پذیرش یا گواهی ثبتنام دانشگاه
- مدرک بیمهٔ درمانی
- مدارک مالی بهروز (صورتهای حساب مسدودشده)
- گواهی ثبت آدرس (Meldebescheinigung)
گاهی اوقات تا حصول نتیجهٔ بررسی درخواست اجازهٔ اقامت، گواهی موقت (Fiktionsbescheinigung) به متقاضی میدهند. با این گواهی میتوانید در طول دورهٔ انتظار، بهصورت قانونی در آلمان بمانید.
بعد از پایان تحصیل در آلمان چه میشود؟
آلمان شرایط خوبی برای ماندنِ فارغالتحصیلان بینالمللی و کارکردنشان در این کشور دارد. برای نمونه، بعد از پایان تحصیلات در آلمان میتوانید:
- ویزای ۱۸ماههٔ جستوجوی کار (Aufenthaltserlaubnis zur Arbeitsplatzsuche) بگیرید تا در آلمان بمانید تا شغلی مرتبط با مدرک تحصیلیِ خود پیدا کنید. در این مدت اجازه دارید در هر شغل دیگری کار کنید.
- کارت آبی اتحادیهٔ اروپا (EU Blue Card) بگیرید. البته اگر شغلی تخصصی با حقوق بالاتر از حدود ۴۵هزار یورو در سال (یا ۴۱هزار یورو برای مشاغل دارای کمبود نیروی کار) پیدا کنید. این مسیر برای دریافت اقامت دائم توصیه میشود.
- کارت فرصت (Chancenkarte) بگیرید که ویزایی مبتنی بر امتیاز آلمان برای نیروی کار ماهر است. اگر مدرک دانشگاهی آلمان داشته باشید، یکی از معیارهای مهم اخذ این کارت را دارید.
بسیاری از دانشجویان بینالمللی مسیر شغلیِ خود را در آلمان میسازند. آنها بعد از ۲ تا ۴ سال اشتغال تخصصی، برای اقامت دائم (Niederlassungserlaubnis) درخواست میدهند.
تحصیل در آلمان را با انتخاب درست شروع کنید
اخذ ویزای تحصیلی آلمان اولین قدم برای ساختن آیندهای بینالمللی است. موفقیت در این مسیر به برنامهریزی دقیق و مدارک کامل نیاز دارد. اگر میخواهید از انتخاب دانشگاه تا آمادهسازی پرونده پذیرش، مسیری مطمئن داشته باشید، حتماً پکیجهای پذیرش ابرادین را ببینید.
پرسشهای متداول
۱. آیا برای دریافت ویزای متقاضی تحصیل آلمان باید از دانشگاه پذیرش داشته باشم؟
برخلاف ویزای تحصیلی آلمان، برای ویزای متقاضی تحصیل نیازی به پذیرش قطعی نیست. فقط باید ثابت کنید که در تلاش برای اپلای دانشگاه هستید.
۲. مدت اعتبار ویزای متقاضی تحصیل آلمان چقدر است؟
این ویزا ابتدا برای ۳ ماه صادر میشود و در ادارهٔ اتباع خارجی تا ۶ ماه دیگر قابل تمدید است. پس اعتبار حداکثر آن ۹ ماه خواهد بود.
۳. مبلغ حساب مسدودشده برای ویزای متقاضی تحصیل در آلمان چقدر است؟
بنابر آخرین اطلاعات موجود، برای سال تحصیلی جاری باید مبلغ ۱۱۹۰۴ یورو در حساب مسدودشده داشته باشید.
۴. آیا با ویزای متقاضی تحصیل میتوان در آلمان کار کرد؟
از مارس ۲۰۲۴ دارندگان این ویزا میتوانند تا ۲۰ ساعت در هفته کار کنند، به شرط اینکه هدف اصلیشان آمادگی برای پذیرش دانشگاه باشد.
۵. آیا بعد از گرفتن پذیرش دانشگاه باید برای ویزای دانشجویی دوباره به کشورم برگردم؟
خیر! بعد از اخذ پذیرش از دانشگاه مورد نظر، میتوانید ویزایتان را داخل آلمان، در ادارهٔ اتباع خارجی به اجازهٔ اقامت دانشجویی تبدیل کنید.
